MÜTERCİM- TERCÜMANLAR NE İŞ YAPAR?

Günümüzde iletişim konusunda kültürel sınırlar yıkılmakta, farklı birçok kültürden insanın ve kurumların iletişimlerinin sağlıklı ve kolay bir şekilde sağlanmasının önemi de giderek artmaktadır. Küreselleşen dünyanın en büyük gereksinimlerinden biri haline gelen kültürlerarası iletişimin sağlıklı bir şekilde sağlanması çoğu zaman çok yorucu bir iş olmakla birlikte belki de en çok keyif verici işlerden de biridir. Bizim ve diğer kültürlerin arasındaki iletişimin sağlıklı bir şekilde sağlanması işini yürüten meslek mensupları ise mütercim- tercümanlardır. Mütercim kelimesi yazılı çeviriyi, tercüman kelimesi ise sözlü çeviriyi uzmanlık alanı olarak belirleyen çevirmenlere verilen birer unvandır. Mütercim- tercümanlar yazılı veya sözlü iletişimin kilit noktalarını oluşturmaktadırlar. Tarihin en eski çağlarından bu yana her şekilde farklı kültürler arasındaki iletişimin sağlanması görevini bıkmadan usanmadan üstlenmişler, ortaya kaliteli bir çeviri ürünü çıkarabilmek için canla başla çalışmışlardır. Peki mütercim- tercümanlar tam olarak ne iş yaparlar? Ayrıntılarıyla sizlere açıklamak istiyoruz.

 

MÜTERCİM- TERCÜMANLARIN UZMANLIK ALANLARI

Yazılı Çeviri

Mütercim- tercümanların yoğun olarak tercih ettikleri alanlardan biri olan yazılı çeviri temelde yabancı dilde olan metinlerin mütercim- tercümanların anadillerine çevrilmesi işidir. Bu uzmanlık alanının yoğun olarak tercih edilmesinin nedenlerinden biri arasında sözlü çeviriye göre daha uzun zaman ve daha az hata içermesi sayılabilir. Yazılı çeviri yapan mütercim- tercümanlar tercüme büroları, kitabevleri, şirketler gibi özel sektör kurumlarının yanı sıra bakanlıklar, elçilikler, konsolosluklar, müsteşarlıklar gibi kamu kurumu da dahil olmak üzere birçok farklı kurumda çalışabilme olanağına sahiptirler. Aynı zamanda da serbest tercüman olarak da çalışabilmeleri mümkündür. Yazılı çeviri de kendi içinde alt uzmanlık alanlarına ayrılmaktadır. Bu uzmanlıkların bazıları aşağıdaki gibi sıralanabilir:

  • Edebiyat Çevirisi: Bu alan en geniş çeviri alanlarından biridir. Düzyazı çevirisi, tiyatro çevirisi ve şiir çevirisi gibi birçok çeviri türünü bünyesinde barındırmaktadır. Sanatsal özellikler taşıması nedeniyle yoruma açıktır. Bu nedenle bir metnin her çevirmen tarafından farklı bir şekilde çevrilmesi olağandır.
  • Teknik Metin Çevirisi: Bu çeviri alanında amaç teknik ve bilimsel konularda çeviri yapılır. Bu tür metinlerin çevirisi konusundaki temel nokta düzgün, kısa ve öz ve yalın bir şekilde çeviri yapılması, çeviri yapılan konuya hakim olunması zorunluluğudur.
  • Sosyal Bilimler ve İnsan Bilimleri Çevirileri: Bu alandaki çevirilerin teknik ve bilimsel çevirilerden farkı sosyal ve toplumsal bilimlerin bilimsel deneylerle, ansiklopedilerdeki bilgilerle ifade edilecek kesin kalıp yargılar içermemesi ve değişken oluşudur. Bu çeviri türündeki püf nokta çeviride karşılaşılan herhangi bir terimin çevirmenin kendi anadilinde bir karşılığa sahipse o şekilde çevrilmesi; yoksa ya kelimenin aynı şekilde bırakılarak bir dipnotla açıklanması ya da bu kelimenin karşılığı olarak yeni bir terim üretilmesi olmalıdır.
  • Ticari Metin Çevirisi: Bu türde önemli olan nokta çevrilecek metnin sözcüğü sözcüğüne çevrilmesi değil; çevirinin yapılacağı kültürün ihtiyaçlarına ve beklentilerine göre çevrilmesidir. Bu nedenle çokuluslu ticari kuruluşların farklı ülkelerde farklı reklamlar yayınlayabildikleri gözlenmiştir.

Sözlü Çeviri

Sözlü çeviri birçok çevirmenin uzmanlaşmakta ve uzmanlaştıktan sonra icra etmede en zorlandığı alanlardan biridir. Çünkü bu çeviride zamanınız kısıtlıdır, birebir insanlarla iletişim içinde olmak zorundasınızdır ve yine zamanın kısıtlı olması nedeniyle hata yapmaya mahal veren bir çeviri türüdür. Yine sözlü çeviri de kendi içinde birkaç alt uzmanlık alanına ayrılır. Bunlardan birkaçı aşağıdaki gibidir:

  • Diyalog Çevirisi: Diyalog çevirisi temelde, adından da tahmin edebileceğiniz gibi iki ya da daha fazla taraf arasındaki diyalogu sağlamak amacıyla icra edilen bir çeviri türüdür. Birçok farklı ortamda yapılmaya uygundur.
  • Ardıl (Konsekütif) Çeviri: Bu çeviri türündeki temel nokta konuşmanın yapıldıktan sonra çevirmen tarafından farklı dillere çevrilmesidir. 5-6 dakikaya ulaşabilen konuşmalar esnasında çevirmenler konuşmayı önemli noktaları unutmamak adına kısa şekilde not alabilmektedirler. Uzun süren konuşmalarda çevirmen konuşmanın bitmesini beklemek durumunda kalmayabilir, konuşmacı bir süre duraklayarak çevirmenin konuşmanın yapılan kısmını çevirmesini bekleyebilir.
  • Eşzamanlı (Simultane) Çeviri: Bu çeviri türü en çok zorlanılan çeviri türlerindendir. Konuşmanın yapıldığı esnada eş zamanlı olarak farklı dillere aktarılması temeline dayanır. Simultane çeviriyi icra edebilmek için kulaklı, mikrofon vs. gibi teknolojik ekipmanlara gereksinim duyulmaktadır. Genellikle büyük çaplı organizasyonlarda sıklıkla başvurulan bir türdür.