Çeviri Eğitimi

Birçok gencin hayalidir istediği üniversitelerde istediği bölümlerde öğrenim görmek, eğitim almak. Her genç lise son sınıfa geldiğinde kendine belli bir hedef koymuştur ve bunun doğrultusunda da hayalini kurdukları bölümlerden biri Mütercim- Tercümanlık bölümünde öğrenci olabilmek için öğrenim hayatlarını bu yönde şekillendirirler. Üniversite bünyesinde eğitim veren bu bölüm ülkemize birçok değerli çevirmenin kazandırılması yolunda büyük çabalar ve başarılar göstermiştir. Mütercim- tercümanlık 4 yıllık bir lisans programıdır. Öğrenciler; Türkiye’de az sayıda üniversitenin aynı adlı veya aynı içerikli bölümler için tabi tutuldukları sınavlara bu hedefe yönelik olarak çalışırlar. Hatta lise öğrenim hayatları boyunca istedikleri bölümle ilgili olarak ağırlıklı derslerini belli başlı bu bölümlere hazırlayıcı, ön bilgiler verebilecek nitelikte seçebilirler. Üniversitelerde eğitim görmek için bu bölümlerin gerektirdiği şartlar altında kendilerini hazırlarlar. Türkiye’de bu anlamda öncülüğü Hacettepe Üniversitesi ilk Mütercim- Tercümanlık bölümünü açarak yapmıştır. Mütercim- Tercümanlık bölümünün mevcut olduğu üniversitelerde öğrencilerin aldığı dersler çoğunlukla benzer müfredatta ilerlemektedir. Peki bu dersler nelerdir? Gelin birlikte öğrenelim.

MÜTERCİM- TERCÜMANLIK BÖLÜMÜNDE ALINAN DERSLERDEN BAZILARI

Artık lise hayatı bitip üniversite hayatına başladığınızda ilk hissedeceğiniz duygular “Ben bunu da başardım.” diyebilmenin vermiş olduğu büyük bir gurur; bir diğeri ise hayallerinizi süsleyen bir bölümde okuyor olmanın verdiği mutluluk olacaktır. Artık çocuk değil birer yetişkinsinizdir ve bir meslek sahibi olma; hayata atılma konusunda en önemli adımlardan birini atmışsınızdır. Artık birer Mütercim- Tercüman adayısınızdır. Mezun olmayı dört gözle beklersiniz ve bu süre de inanamayacağınız kadar fazla hızlı geçer.

Mütercim- Tercümanlık bölümü kapsamında gerek sözlü çeviri gerekse yazılı çeviri alanlarında, edebiyat, tarih, genel kültür vb. birçok alanda beceriler kazanabilmek için 4 akademik yıl boyunca almak durumunda olduğunuz belli başlı dersler mevcuttur. Bu dersleri sınıf bazında inceleyecek olursak karşımıza şöyle bir tablo çıkar:

Eğitimin İlk Yılında Alınan Dersler:

  • Edebiyat, Türkçe, Bilgisayar ve İnkılap Tarihi gibi YÖK Dersleri: Yükseköğretim Kurumu’nun tüm üniversitelerde müfredata dahil edilmesini zorunlu kıldığı derslerdir. Derslerin adının da çağrıştıracağı gibi bu konularda temel akademik bilgileri ve becerileri kazandırmayı amaçlar.
  • Metin Analizi Dersi: Bu dersin amacı çeviri yapmaya temel hazırlamak, çevrilmesi gereken metnin doğru bir şekilde ele alınarak çevrilmesi becerisinin kazandırılmasını amaçlayan bir derstir:
  • Yazı Yazma Pratiği Dersi: Bu ders kapsamında metin yazma teknikleri ve akademik yazın kuralları öğrenilir ve çeviriyi yaparken ders kapsamında kazanılan bu yazı yazma becerisinin çevirinin kalitesini korumak için yardımcı olması beklenir.
  • Dinleme ve Konuşma: Liselerde kısıtlı imkanlar nedeniyle alınamayan bu ders öğrencilere temelde akıcı konuşma ve etkili dinleyebilme becerilerini kazandırmayı amaçlar.
  • İkinci Yabancı Dil: Birçok üniversitede Almanca olarak belirlenen İkinci Yabancı Dil dersleri farklı dil çiftlerinde çeviri yapabilme becerisini kazandırmak amacıyla müfredata eklenen bir derstir. Ayrıca mezun olunana kadar alınır.
  • Dilbilim: Öğrencilere temel dil bilgisi unsurlarını kavratmayı amaçlar.

Eğitimin 2. Yılında Alınan Dersler:

  • Not Alma Teknikleri: Bu ders sözlü çeviriye hazırlık aşaması niteliğinde bir derstir. Sözlü çeviri yapmak için gerekli becerilerden biri olan; öğrencilere herhangi bir konuşmayı not alma becerisini kazandırmayı amaçlayan bir derstir.
  • İngiliz Edebiyatı İncelemesi: Bu ders ise edebi eserlerin daha iyi, daha kolay anlaşılarak edebiyat çevirisi için bir temel oluşturmayı amaçlar.
  • Lexicology: Bu dersin amacı kelimelerin öneklerinden ve son eklerinden yola çıkarak bilemediğiniz kelimelerin anlamlarını tahmin etmeye çalışmaktır.
  • Temel Çeviri Becerileri: Bu ders de adının öngörmüş olduğu gibi öğrencilere çeviri becerilerini kazandırmayı, çeviri tekniklerini öğretmeyi amaçlar.
  • Multimedya Çevirisi: Yine bu ders de adından da anlaşılacağı gibi multimedya ögelerinin çevirisi becerilerini kazandırmak için alınan bir derstir.

Eğitimin 3. Yılında Alınan Dersler:

Bu yılda toplam ders sayısı azalmaktadır. Önceki yarıyıllarda alınan derslerin devamı olan derslere ek olarak şu dersler alınmaktadır:

  • Onsight Translation: Bu dersin kazandırmayı amaçladığı çeviri becerisi bir metni okuduğumuz anda bir taraftan çevirmek, yazılı bir metni eş zamanlı olarak sözlü olarak çevirmektir.
  • Edebiyat Çevirisi: Bu ders 2. sınıfta alınmış olan İngiliz Edebiyatı dersinin bir üst kademesi sayılabilir. Her iki dersin de amaçladığı şey aynıdır.
  • Uluslararası Organizasyonlar: Bu ders adının da öngördüğü üzere Uluslararası organizasyonlarda çeviri yapabilme becerisi kazandırmayı amaçlar.
  • Temel Ardıl Çeviri Becerileri: Adından da anlaşılacağı gibi ardıl çeviri becerilerinin kazandırılmasını amaçlayan bir derstir.

 

Son sınıfa gelindiğinde ise öğrenciler artık çeviri dünyasına belli başlı olarak hazırlanmış bulunmaktadır. Bu yılda alınan dersler genel olarak bitirme tezi, staj ve benzeri konuları kapsar şekilde düzenlenmiştir.